Dinsdag 1 juni 2010 / Dag 13: Waarom betalen wij voor de bonussen van banken?
Men steekt miljarden in banken die door eigen onvoorzichtigheid in de problemen kwamen en nog steeds bonussen uitkeren. Waarom wordt dat geld bij de gewone man en niet bij de veroorzakers van de crisis teruggehaald?
Gesteld door Cor Mierop op 20 mei 2010 – 140 stemmen
Wassila Hachchi (D66)
De banken zijn in de knel gekomen omdat zij teveel risico genomen hebben. Dat is niet gedaan door de vriendelijke bankmedewerker om de hoek en ook niet door de bank bestuurders die we veel in de media gezien hebben. De voornaamste schuldige zijn de handelaren, die gespeculeerd – en meestal verloren – hebben met het geld van de banken. Daar zijn die bestuurders uiteindelijk wel verantwoordelijk voor.
Het is wrang dat door het speculeren van die handelaren de Nederlandse belastingbetaler nu voor 40 miljard risico loopt. We hebben de banken niet gesteund omdat we ze zo aardig vinden. Banken hebben een “nutsfunctie” in de economie: zij verzamelen spaargeld van mensen die geld over hebben, en lenen dat uit aan mensen en bedrijven. We hebben de banken gered omdat anders de kredietverlening zou kunnen stoppen en vooral het MKB zou daar de dupe van zijn.
Dit mag natuurlijk niet meer gebeuren. Daarom is D66 voor een aantal structurele hervormingen:
- Europese regels en een Europese toezichthouder op de banken. Banken opereren Europees (of wereldwijd) en we moeten dus ook zo toezicht houden. Anders kunnen banken gaan “shoppen” voor de beste regelgeving
- Makkelijker overstappen tussen banken voor burgers, opdat banken niet hun machtspositie kunnen misbruiken
D66 gelooft in belonen naar prestatie. Dat die balans in de bonussen doorgeslagen is bij sommige banken is wel duidelijk. Maar wat ons betreft moeten bonussen niet verboden worden, maar moeten alleen gekoppeld worden aan prestaties op lange termijn. Geen prestatie = geen bonus.
Jeanine Hennis-Plasschaert(VVD)
De VVD heeft vanaf dag 1 geëist dat (indien banken geholpen moeten worden waarbij het risico voor de belastingbetaler is) er géén sprake kan zijn van bonussen. M.a.w.: zolang er hulp nodig is, zijn bonussen uit den boze.
Verder moet het duidelijk zijn dat de hulp aan banken niet gratis is. Zij moeten hier fors voor betalen. Zo heeft de VVD tégen de 2e ING steunoperatie gestemd. De VVD was van mening dat de deal niet evenwichtig was. Later werd dit bevestigd door Eurocommissaris Kroes en moest ING 1,3 miljard extra op tafel leggen.
Op dit moment wordt er veel gesproken over de zgn. bankenheffing. Dat klinkt sympathiek. Echter, als Nederland hiertoe eenzijdig besluit, komen de Nederlandse banken in de problemen t.o.v. hun buitenlandse collega’s. Als dit tevens bovenop de aangescherpte kapitaaleisen wordt gestapeld, komt ook de kredietverlening in gevaar. Dat is zeer schadelijk voor de economie.
Met de VVD valt over een bankenheffing te praten mits dit (1) internationaal geregeld wordt en (2) de kredietverlening niet in gevaar brengt.
Arjan El Fassed(GroenLinks)
Als we iets hebben geleerd dan is het wel dat banken moeten doen waarvoor ze ooit zijn opgericht. Dat mag niet in gevaar worden gebracht door speculatieve beleggingen in ondoorzichtige financiële producten. Het is daarom belangrijk dat de banken de schade die door hun praktijken is aangericht gaan terugbetalen. GroenLinks wil er voor zorgen dat een dergelijke crisis zich nooit meer kan voordoen. Nieuwe vreemdsoortige kredietproducten moeten dus bijvoorbeeld voordat ze op de markt komen door de Europese toezichthouder worden getoetst. Daarnaast stellen wij een speciale bankbelasting voor die er voor zorgt dat de overheid ofwel belastingbetaler het geld terugziet, maar ook zo is ingericht dat consumentenbanken in de toekomst niet meer zulke grote risico’s gaan nemen met het geld op de spaarrekeningen van de gewone man en vrouw. Daarnaast moet er alles aan gedaan worden om de torenhoge bonussen die bankiers alleen maar verkeerde korte termijn prikkels geven aan te pakken. In ieder geval bij banken die overheidssteun hebben gekregen moet dit direct worden aangepakt. En ‘last but not least’, willen we een bindende code voor maatschappelijk verantwoord bankieren, om te beginnen voor banken die een beroep doen op overheidssteun.
Nine Kooiman (SP)
De banken moeten ook betalen aan de crisis die zij veroorzaakt hebben. De SP legt juist niet de rekening bij de gewone man.
Mensen die part noch deel hebben aan de economische crisis, dreigen nu de rekening te moeten betalen. Waar politici in een handomdraai miljarden uitgaven aan de banken, willen ze nu miljarden bezuinigen op de samenleving. Het lijdt geen twijfel: de crisis kwam van rechts. Partijen die alle ruimte boden aan bankiers en bestuurders, aandeelhouders en speculanten, dragen een zware verantwoordelijkheid. Zij kozen voor private rijkdom en publieke armoede. Zij zijn uitgeregeerd, het roer moet om.
Als SP beperken we de macht van banken, grote bedrijven, speculanten en aandeelhouders. Met een bankenheffing gaan banken bijdragen aan het oplossen van de schade die ze eerder hebben aangericht. Er moet paal en perk gesteld worden aan de bonuscultuur. De financiële sector wordt grondig hervormd, om nieuwe ontsporingen te voorkomen. Met een nieuwe nationaliseringswet geven we de overheid de kans sneller in te grijpen bij falende banken en verzekeraars. Met minder macht voor aandeelhouders en meer macht voor werknemers brengen we meer stabiliteit in grote ondernemingen.
Als SP leggen wij dus niet de rekening bij de gewone man, maar bij diegene die de crisis veroorzaakt hebben. In ons verkiezingsprogramma staat hoe we de crisis eerlijk en sociaal te lijf gaan. Voor het uitbreken van de crisis waarschuwde de SP al voor de gevaren van bonussen en de liberalisering van de financiële sector. Juist daarom is de SP de partij voor de noodzakelijke grote schoonmaak in deze financiële sector.
Ed Anker (ChristenUnie)
Terecht stellen mensen vragen bij de grote hoeveelheid geld wat naar banken is gegaan, en het aandeel dat mensen nu zelf moeten leveren in de crisis. De financiële en economische crisis heeft pijnlijk duidelijk gemaakt dat er fundamentele tekortkomingen in ons huidige economische systeem bestaan. Zo zijn er perverse prikkels die risicovol korte termijnbeleid aanmoedigen, in plaats van verstandig langetermijnbeleid. In de jacht naar steeds meer geld en bezit, ook van klanten, werden te complexe producten bedacht en verkocht, terwijl het toezicht daar niet op inspeelde. De banken die wél op eigen benen zijn blijven staan in de crisis, kenmerken zich door strikte risicoafwegingen en goede interne controlemechanismen, waarbij geen sprake is van exorbitante bonussen. Deze uitgangspunten moeten dan ook de basis vormen voor een nieuw kader van verantwoord economisch handelen.
De ChristenUnie stelt daarom voor om een bankenheffing in te voeren, zodat banken zelf een garantiepot vullen in het geval van een nieuwe crisis. Dat voorkomt dat zoals nu overheden, en burgers, opdraaien voor het beleid van banken.
Ook wordt wat de ChristenUnie betreft paal en perk gesteld aan de ondoorzichtige producten die banken en hypotheekverstrekkers aanbieden aan burgers.
Van commissarissen in de financiële sector mag, gezien hun expertise meer worden verwacht dan ze tot nu toe hebben laten zien. Daarom pleit de ChristenUnie voor invoering van de Bankeneed. Ook wordt de variabele beloning van bankbestuurders voor minimaal 50 procent gekoppeld aan niet financiële doelstellingen (waardoor het ontwikkelen van ondoorzichtige producten waar vooral de bank winst van heeft voorkomen wordt). Ten slotte mag mag de totale variabele beloning niet meer dan één jaarsalaris bedragen.
Overigens is het goed om te weten dat het geld van de overheid waarmee de banken zijn gered geen gift is. De geredde banken zullen dit geld met een forse rente, hoger dan marktconform is, terug moeten betalen.
Ten slotte: het was vooral met het oog op de belangen van burgers dat de banken gered zijn. Juist omdat er zoveel belangen van ‘de gewone man’ speelden, die met het omvallen van banken ook hun spaargeld kwijt zouden zijn, zijn de banken gered.
Jack Biskop (CDA)
Juist omdat het CDA de lasten wil leggen bij degenen, die verantwoordelijk zijn voor de financiële malaise, wil het CDA niet nu direct, maar graag de komende kabinetsperiode een bankenheffing invoeren.
De belasting op risicovollere activiteiten van banken moet volgens demissionair minister Jan Kees de Jager (Financiën) jaarlijks 400 miljoen euro extra voor de schatkist opleveren. Zo betalen banken mee aan de overheidssteun van de afgelopen jaren en kan een buffer worden opgebouwd voor een nieuwe financiële crisis.
Het CDA vindt het vreemd dat de VVD geen bankenbelasting wil. ,,Daarmee zeg je eigenlijk dat je de rekening neerlegt bij de burger.” De PvdA heeft wel een bankenheffing in het verkiezingsprogram opgenomen. Volgens De Jager geven de sociaaldemocraten het geld echter direct uit en is dat ,,niet verstandig”, omdat het juist als buffer moet dienen.
Bovendien is het herstel op de financiële markten volgens het CDA nog te fragiel om nu al een bankenheffing in te voeren.
Het CDA wil de belasting invoeren in Europees verband en/of in samenwerking met de G20-landen, ofwel de twintig belangrijkste economiën in de wereld.
Het CDA wil in een bankenheffing onderscheid maken tussen veilige en risicovollere activiteiten van banken.
Hero Brinkman (PVV)
We wachten af..