“Waarom bezuinigen op zorg en onderwijs, terwijl oorzaak crisis ligt in financiële wereld waar nog steeds bonussen worden uitgekeerd?

Gesteld door Wendy op 20 mei 2010 – 101 stemmen

Hero Brinkman (PVV)

Stelling terecht. Bos heeft wat dat betreft goed voor zijn toekomstige collega’s gezorgd.

Boris van der Ham (D66)

D66 vindt dat sommige bedrijven onverantwoord omgaan met hun bonusbeleid. D66 vindt een bonus prima, zolang er maar een prestatie tegenover staat. En bij een aantal bedrijven is dat lange tijd niet gebeurd. Terwijl het bedrijf dan slecht liep, deelden de bazen elkaar extra geld uit. Terecht dat mensen daar kwaad over worden. Dit soort bedrijven moeten daarop worden aangesproken. Maar zelfs als dat onterechte geld door de overheid zou worden opgehaald, dan is dat maar zeer, zeer klein bedrag, ten opzichte van wat nodig is. We ontkomen niet aan bezuinigingen. En dan is het belangrijk waar je vervolgens wel en niet op bezuinigd. D66 bezuinigt niet op onderwijs. Sterker nog: van alle politieke partijen investeren we het meeste geld extra in onderwijs (2,5 miljard). Dat is ook goed voor onze kenniseconomie. Bij de zorg is er iets anders aan de hand. De kosten van de zorg worden steeds hoger (elk 2 miljard duurder), en die moet betaald worden. Je kan bijvoorbeeld de premie verhogen, of een eigen bijdrage. Wij kiezen voor het laatste, zodat mensen met een laag inkomen ook iets minder hoeven te betalen. Maar eigenlijk is dit niet een bezuiniging, maar gaan we het dus op een andere wijze betalen. Waar D66 wel op wil bezuinigen? Op de bureaucratie bij de overheid, bijvoorbeeld. Door de AOW in stappen naar 67 te brengen, door niet werkende subsidies af te schaffen en milieuonvriendelijk gedrag hoger te belasten. De beste methode om bezuinigingen te verlichten is om de economie weer op gang te krijgen, zodat er weer veel omzet wordt gemaakt. Daarom willen we ondernemerschap stimuleren, het makkelijker maken te gaan werken en inkomstenbelasting te verlagen.

Paul de Krom (VVD)

De VVD wil dat de financiële sector meebetaalt aan de crisis die mede door hen is veroorzaakt. Banken die met hulp van de belastingbetaler overeind zijn gehouden moeten deze steun met rente terugbetalen. Maar het is onterecht om de banken de rekening te laten betalen als de overheid haar huishoudboekje niet op orde houdt. De staat geeft meer geld uit dan er binnenkomt. Dit is niet vol te houden en er zal dus bezuinigd moeten worden.

Jaarlijks nemen de zorguitgaven 1,5% sneller toe dan de welvaart. Dit komt door de vergrijzing en door duurdere zorg. Om de zorg in de toekomst voor iedereen betaalbaar en toegankelijk te houden is het noodzakelijk dat er nu wordt ingegrepen. Maar de VVD wil niet dat de zwaksten de dupe worden van deze maatregelen. Daarom besteedt de VVD €200 miljoen extra aan de zorg voor chronisch zieken en gehandicapten.

Ook gaat de VVD níet bezuinigen op het onderwijs. Onderwijs is noodzakelijk om ons sterker uit de crisis te laten komen. Daarom wil de VVD jaarlijks €2,5 miljard investeren in meer en betere leraren en het verbeteren van de kwaliteit van het hoger onderwijs. De VVD wil inspirerende docenten, betere begeleiding en maatwerk in plaats van massatentamens.

Mei Li Vos (PvdA)

Ook als er geen financiële crisis is moet je zorgvuldig omgaan met belastinggeld en zorgen dat kosten van de zaken die we publiek willen organiseren en dus ook betalen niet te veel stijgen. De PvdA investeert, overigens net als alle andere partijen, in het onderwijs. En wel dusdanig dat het effect van onderwijs op leerlingen leidt tot resultaten. Alleen meer geld naar het onderwijs is namelijk geen garantie dat het ook terecht komt waar je wilt: als onderwijsinstellingen dat in salarissen van bestuurders stoppen hebben leerlingen en docenten er natuurlijk niets aan. Dus op overhead en te veel bureaucratie mag je best bezuinigen. Als we niets doen aan de zorg blijven de kosten stijgen, dus ook daar zullen we zorgvuldig moeten omgaan met het belasting- en premiegeld dat mensen betalen voor de zorg. Dit staat allemaal los van de ellende die de financiële markten ons gebracht hebben. Het geld om banken te redden is een lening die ze dan ook met rente terug moeten betalen. En we willen voorkomen dat ze door idiote productontwikkeling en te veel risico’s de economie weer schade toebrengen.

Renske Leijten (SP)

De financiele problemen die zijn voortgevloeid uit de bankencrisis en de economische crisis, moeten natuurlijk worden opgelost. Maar de enorme rekening neerleggen bij de toekomstige generatie via onderwijs, of bij patienten, is verkeerd. Daarom doet de SP dat dus ook niet. We moeten besparen waar het kan, dat kan zeker op bureaucratie en op topsalarissen. Maar dat geld moeten we ook direct weer ten goede laten komen van onderwijs en zorg.

De SP wil dat banken, zodra ze weer winsten maken (en dat doen velen alweer), een bankenheffing gaan betalen voor de gemaakte schade. Dat levert een miljard per jaar op. Het is niet meer dan logisch om hen ook om een bijdrage te vragen. Verder willen we dat de zakenactiviteiten van de nutsactiviteiten gescheiden worden. Dus sparen en beleggen apart. Zo kan er niet meer gegokt worden met het spaargeld van mensen. Banken die staatssteun ontvangen, mogen geen bonussen betalen. Bij de overheid en bij overheidsbedrijven stoppen we eveneens met het geven van bonussen. Bij andere bedrijven worden bonussen de komende vier jaar beperkt en daarna afgeschaft. Voor mensen met topinkomens, vaak ook nog opgeplust met bonussen, stellen wij een vierde belastingschijf in. Alles wat mensen meer verdienen dan de minister-president wordt met 65 % belast.

Het programma van de SP laat zien dat je ook sociaal uit de crisis kunt komen. Dat je kunt bezuinigen en dat er wel een gemiddelde koopkracht stijging is van 1,25 procent. Dat je inkomensverschillen verkleint in
plaats van vergroot. Je moet niet alles kapot bezuinigen en een land aan de komende generatie achterlaten zonder goed en toegankelijk onderwijs, of zonder zorg voor iedereen. Los van financiele verantwoordelijkheid
voor de komende generatie, hebben we ook een sociale verantwoordelijkheid.

Tofik Dibi(GroenLinks)

Helemaal eens met deze stelling. Ook GroenLinks vindt dat er drastische maatregelen genomen moet worden in de financiële sector. Niet alleen moeten de banken de kosten die de belastingbetaler heeft gemaakt terugbetalen. Ook zorgen wij er met onze plannen voor dat de banken een heffing krijgen. Hierdoor kunnen consumentenbanken niet meer met onze spaarcenten risicovolle Amerikaanse hypotheekproducten kopen. GroenLinks wil dat er meer geld naar het onderwijs gaat en dat de zorg betaalbaar blijft.”

Arie Slob (ChristenUnie)

Pas op met het tegen elkaar uitspelen van niet geheel vergelijkbare zaken. Als ChristenUnie bezuinigen we per saldo niet op onderwijs. Sterker nog, we investeren erin. Kwaliteit van onderwijs moet versterkt worden. Maar denk ook aan ons idee voor zesjarige vakopleiding. Wat de zorg betreft. Het is onvermijdelijk dat we kritisch kijken naar de steeds hoger wordende zorgkosten. Waar het kan wil de ChristenUnie dat aan banden leggen (denk aan salarissen van specialisten, maar ook topinkomens bestuurders in de zorg), maar we investeren juist weer in informele zorg en hospices. Wat de crisisaanpak betreft: buitensporige bonussen in de financiele wereld moeten inderdaad aangepakt worden. En er moet ook meer toezicht komen op financiele sector.

Ger Koopmans (CDA)

In de komende jaren zullen we in Nederland veel meer geld uitgeven aan de zorg. Dat is ook nodig, omdat mensen gelukkig ook steeds ouder worden en daardoor meer zorg nodig hebben. De zorg moet efficiënter worden georganiseerd, met minder management. Daar kan en moet op bezuinigd worden. In het onderwijs kiezen wij voor behoud van studiefinanciering: iedereen moet kunnen studeren. Een betere aansluiting van de verschillende opleidingen, betere afstemming van specialismen bij universiteiten en minder management maakt echter dat je ook hier kunt bezuinigen, zodat we meer kunnen investeren in de kwaliteit van het onderwijs. Bij de banken moet betere Europese regelgeving leiden tot minder risicovol gedrag van banken en bankiers. Tegelijkertijd moet ook de bonusgekte strenger worden aangepakt. In de Code Banken is hiertoe al een goede aanzet gegeven door het bankwezen zelf.”